Die Berleburger Bibel ist ein in den Jahren 1726–1742 in (Bad) Berleburg entstandenes umfangreiches Bibelwerk von 8 Bänden, das nicht nur eine neue Übersetzung der Bibel bot, sondern vor allem eine umfangreiche Kommentierung. Hier konnte man nun auf den reichen Schatz an mystischen Schriften unterschiedlichster Akzentuierung von Johannes Tauler, Thomas a Kempis, Johann Arndt, Jakob Böhme und Madame Guyon zurückgreifen. Die Berleburger Bibel ist die vollständige Zusammenfassung des sonst eher weit verstreuten Schriftgutes des radikalen Pietismus

Zweck des 'Berlenburger Bibel Digital Library Project 2017' (BBDL 2017) ist die Berleburger Bibel für das Internet zugänglich zu machen. Nur Teil 5. und 7. (bis 'Offenbarung') könnte mann bisher im Internet finden. Diese Bücher wurden 2008 von Mikrofilm in das Google Books-Format übertragen, im 'Book Search Library Project' von Harvard University und Google. Mit dem BBDL 2017-Projekt hat das 'Stimuleringsfonds' die fehlende Teile 1, 2, 3, 4, 6 und 8 und den fehlenden Abschnitt von Teil 7 für das Internet zugänglich gemacht. Das Projekt war ziemlich viel Arbeit, denn jede Seite musste manuell fotografiert werden, und wurde von Rolf Wolters durchgeführt. Nach fast vier Jahren wurden alle 4.954 Seiten fotografiert damit die gesamte Berleburger Bibel im Reformationsjubiläum 2017 digital zu lesen ist. Am Ende der Seite finden Sie zusätzliche Informationen zur Berleburger Bibel.

De 8-delige Berleburger Bijbel is in de jaren 1726-1742 ontstaan. Uitgebreide commentaren op de Bijbelteksten zijn er onder meer te lezen van Johannes Tauler, Thomas a Kempis, Johann Arndt, Jakob Böhme en Madame Guyon. De Berleburger Bijbel wordt in Duitsland geschaard onder het zogenoemde radicale piëtistische gedachtegoed. Onze voorkeur gaat echter uit om de Berleburger Bijbel te zien als één van de belangrijkste exponenten van de Christelijke theosofie

Het doel van het 'Berlenburger Bibel Digital Library Project 2017' (BBDL 2017) is de Berleburger Bijbel voor het internet toegankelijk te maken. Alleen de Banden 5 en 7 (t/m Openbaring) (herdrukken 1859 resp. 1861) waren tot nu toe op het internet te vinden. Deze Banden zijn in 2008 overgezet van microfilm naar het Google books formaat, in het grootschalige ‘Book Search Library Project’ van Harvard University en Google. De ontbrekende Banden zijn overigens niet opgenomen in de collectie van Harvard’s Library of the Divinity School, waar de Banden 5 en 7 deel van uitmaken. 

Met het BBDL 2017 project heeft het Stimuleringsfonds de ontbrekende Banden 1, 2, 3, 4, 6 en 8 en het ontbrekende deel uit Band 7 voor het internet toegankelijk gemaakt. Het project was een 'heidens' karwei omdat iedere pagina met de hand moest worden gefotografeerd zodat de kostbare boeken in takt zouden blijven en het resultaat (toch) optimaal zou zijn qua belichting en contrast. Het project werd uitgevoerd door Rolf Wolters die veel ervaring heeft met het digitaliseren van kostbare oude boeken. Na bijna vier jaar zijn alle 4.954 pagina's gefotografeerd en op het internet gezet zodat in het 'jubeljaar' van de Reformatie (2017) - de volledige Berleburger Bijbel nu digitaal is te lezen. Onderaan de pagina treft u aanvullende informatie aan over de Berleburger Bijbel. Zie ook het artikel 'Het Berleburg van Olevianus en de piëtisten'. En dit artikel.

Hoe raak je nu als trainingsbureau verzeild in het mystieke piëtistische gedachtegoed van de 18e eeuw? De Winterberger Höhendörfern - w.o. Mollseifen, waar het trainingscentrum van Sellingnet is gevestigd - vierden in 2013 hun 300 jarig bestaan. Slechts een 'Bier- und Wurst Fest' in het 'jubeljaar' zou geen recht doen aan de geschiedenis van het voormalige Graafschap Wittgenstein-Berleburg - waar de Höhendörfern ooit deel van uitmaakten. In de eerste helft van de 18e eeuw was het Graafschap tot ver over de landsgrenzen bekend als toevluchtsoord voor vervolgde christenen en had het in die tijd ook een eigen 'mystieke' bijbel (Berleburger Bibel). En zo begon het avontuur om iets over deze geschiedenis in een expositie te laten zien. De expositie gaf ook een 'inkijkje' in de geschiedenis van Mollseifen. Een prachtige collage van oud fotomateriaal was het resultaat door de inzet van nagenoeg alle Mollseifers! Klik hier voor informatie over de expositie. 



1. Teil von 1726 Vorrede AT 1. Teil; 1. Buch Mose (S. 1-280); 2. Buch Mose (S. 281-440); 3. Buch Mose (S. 441-556); 4. Buch Mose (S. 557-684); 5. Buch Mose (S. 685-804). 
BAND 1 (1726) OT 1: Inleiding; Genesis (p. 1-280); Exodus (p. 281-440); Leviticus (p. 441-556); Numeri (p. 557-684); Deuteronomium (p. 685-804). 


2. Teil von 1728 Vorrede AT 2. Teil; Josua (S. 1-88); Richter (S. 89-194); Ruth (S. 195-212); 1. Buch Samuel (S. 213-352); 2. Buch Samuel (S. 353-468); 1. Buch Könige (S. 469-565); 2. Buch Könige (S. 567-643); 1. Chronika (S. 644-704); 2. Chronika (S. 705-800); Esra (S. 801-827); Nehemia (S. 828-859); Esther (S. 860-880). 
BAND 2 (1728) OT 2: Inleiding; Boek Jozua (p. 1-88); Boek Rechteren (p. 89-194); Boek Ruth (p. 195-212); 1. Boek Samuel (p. 213-352); 2. Boek Samuel (p. 353-468); 1. Boek Koningen (p. 469-565); 2. Boek Koningen (p. 567-643); 1. Boek Kronieken (p. 644-704); 2. Boek Kronieken (p. 705-800); 1. Boek Ezra (p. 801-827); 2. Boek Nehemia (Ezra) (p. 828-859); Boek Ester (p. 860-880). 


3. Teil von 1730 Vorrede AT 3. Teil; Hiob (S. 1-152); Vorrede Psalmen (S. 153-158); Psalmen 1 - 50 (S. 159-318); Psalmen 51 - 100 (S. 319-451); Psalmen 101 - 150 (S. 451-568); Sprüche Salomos (S. 569-684); Prediger Salomo (S. 685-740); Hohelied Salomos (S. 741- 784).
BAND 3 (1730) OT 3: Inleiding; Boek Job (p. 1-152); Inleiding Psalmen (p. 153-158); 1. Boek Psalmen (1-50) (p. 159-318); 2. Boek Psalmen (51-100) (p. 319-451); 3. Boek Psalmen (101-150) (p. 451-568); 1. Boek Spreuken Salomo (p. 569-684); 2. Boek Prediker Salomo (p. 685-740); 3. Boek Hooglied Salomo (p. 741-784). 


4. Teil von 1732 Vorrede AT 4. Teil; Jesaja (S. 1-221); Jeremia (S. 222-399); Klagelieder Jeremias (S. 400-420); Hesekiel (S. 420-597); Daniel (S. 597-677); Hosea (S. 678-716); Joel (S. 716-725); Amos (S. 726-746); Obadja (S. 747-750); Jona (S. 751-760); Micha (S. 760-779); Nahum (S. 780-785); Habakuk (S. 786-794); Zephanja (S. 794-802); Haggaï (S. 802-808); Sacharja (S. 809-847); Maleachi (S. 847-858).
BAND 4 (1732) OT 4: Inleiding; Boek Jesaja (p. 1-221); Boek Jeremia (p. 222-399); Klaagliederen (p. 400-420); Boek Ezechiël (p. 420-597); Boek Daniël (p. 597-677); Boek Hosea (p. 678-716); Boek Joël (p. 716-725); Boek Amos (p. 726-746); Boek Obadja (p. 747-750); Boek Jona (p. 751-760); Boek Micha (p. 760-779); Boek Nahum (p. 780-785); Boek Habakuk (p. 786-794); Boek Sefanja (p. 794-802); Boek Haggaï (p. 802-808); Boek Zacharia (p. 809-847); Boek Maleachi (p. 847-858). 


5. Teil von 1735 (1859) Vorrede NT 1. Teil; Matthäus (S. 1-487); Markus (S. 448-647); Lukas (S. 648-968); Johannes (S. 969-1175). 
BAND 5 (1859) NT 1: Inleiding; Matteüs (p. 1-487); Marcus (p. 448-647); Lucas (p. 648-968); Johannes (p. 969-1175). 

Band 5


6. Teil von 1737 Vorrede NT 2. Teil; Apostelgeschichte (S. 1-160); Vorrede zu Paulusbriefen (S. 161-162); Römer (S. 162-358); 1. Korinther (S. 358-472); 2. Korinther (S. 473-557); Galater (S. 557 -615); Epheser (S. 615-658); Philipper (S. 659-688); Kolosser (S. 688-710); 1. Thessalonicher (S. 710-730); 2. Thessalonicher (S. 730-741); 1. Timotheus (S. 741-763); 2. Timotheus (S. 764-778); Titus (S. 779-789); Philemon (S. 790-792). 
BAND 6 (1737) NT 2: Inleiding; Handelingen van de Apostelen (p. 1-160); Inleiding Paulusbrieven (p. 161-162); Romeinen (p. 162-358); 1. Brief van Paulus aan de Korintiërs (p. 358-472); 2. Brief van Paulus aan de Korintiërs (p. 473-557); Galaten (p. 557-615); Efeziërs (p. 615-658); Filippenzen (p. 659-688); Kolossenzen (p. 688-710); 1. Tessalonicenzen (p. 710-730); 2. Tessalonicenzen (p. 730-741); 1. Timoteüs (p. 741-763); 2. Timoteüs (p. 764-778); Titus (p. 779-789); Filemon (p. 790-792). 


7. Teil von 1739 (1861) Vorrede NT 3. Teil; Hebräer (S. 1-125); Jakobus (S. 126-163); 1. Petrus (S. 163-220); 2. Petrus (S. 221- 241); 1. Johannes (S. 242-308); 2. Johannes (S. 308-311); 3. Johannes (S. 311-313); Judas (S. 313-322); Offenbarung (S. 323- 602). 7. Teil von 1739 Vorrede zu Weisheit (S. 417-419); Die Weisheit Salomos (S. 419-462); Buch Jesus Sirach (S. 462-570); Weise Sprüche zu Zeiten des NT (S. 570-600).
BAND 7 (1861) NT 3: Inleiding; Hebreeën (p. 1-125); Brief van Jakobus (p. 126-163); 1. Brief van Petrus (p. 163-220); 2. Brief van Petrus (p. 221-241); 1. Brief van Johannes (p. 242-308); 2. Brief van Johannes (p. 308-311); 3. Brief van Johannes (p. 311-313); Brief van Judas (p. 313-322); Openbaring van Johannes (p. 323-602). BAND 7 (1739) OT 5: Inleiding Wijsheid (p. 417-419); 4. Boek Wijsheid Salomo (p. 419-462); Wijsheid van Jezus Sirach (p. 462-570); Wijze Spreuken in de tijd van het NT (p. 570-600). 

Band 7


8. Teil von 1742 Vorrede 8. und letzter Teil; Das Buch Judith (S. 1-22); Das Buch Tobias (S. 23-39); Zusätze zu Daniel (S. 39-47); Gebet des Manasse (S. 48); Zusatz Buch Esther (S. 49-55); Das Buch Baruch (S. 55-65); Drittes Buch Esra (S. 66-87); Viertes Buch Esra (S. 87-132); Erstes Buch Makkabäer (S. 133-187); Zweites Buch Makkabäer (S. 188-223); Drittes Buch Makkabäer (S. 224-239); Viertes Buch Makkabäer (S. 239-240); Enochs Schriften (S. 240-242); Testament 12 Patriarchen (S. 243-270); Der 151. Psalm (S. 271); Salomons Psalmen (S. 271-279); Jüdische Historie der Schrift (S. 280-363); Josephus Gedächtnis Büchlein (S. 364-412); Epistel Christi an Abgarum (S. 413-414); Apocryphische Sprüche Christi (S. 414-416); Evangelium des Jakobus (S. 417-424); Evangelium des Nikodemus (S. 425-439); Epistel an die Laodicäer (S. 439-441); Brief heiliger Barnabas (S. 441-452); 1. Brief heiliger Clemens an die Konrinther (S. 452-469); 2. Brief heiliger Clemens an die Konrinther (S. 470-472); Brief des Polycarp an die Philipper (S. 473-482); Briefe des heiligen Ignatius (S. 482-505); Der Hermae Schriften (S. 506-556); Hauptregister (S. 1-44).
BAND 8 (1742) OT 6 / Apocriefen / Register: Inleiding; Boek Judit (p. 1-22); Boek Tobit (p. 23-39); Toevoegingen aan Daniël (p. 39-47); Het gebed van Manasse (p. 48); Toevoegingen op Ester (p. 49-55); Baruch (p. 55-65); 3. Boek Ezra (p. 66-87); 4. Boek Ezra (p. 87-132); 1. Boek der Makkabeeën (p. 133-187); 2. Boek der Makkabeeën (p. 188-223); 3. Boek der Makkabeeën (p. 224-239); 4. Boek der Makkabeeën (p. 239-240); 1. Henoch (p. 240-242); Testament van de twaalf patriarchen (p. 243-270); Psalm 151 (p. 271); Salomons Psalmen (p. 271-279); Joodse historie van het Schrift (p. 280-363); Geschiedenis van Jozef de Timmerman (p. 364-412); Brief Christus aan Abgar (Abgarlegende) (p. 413-414); Apocriefe uitspraken Christus (p. 414-416); Proto-evangelie van Jacobus (p. 417-424); Evangelie van Nikodemus (p. 425-439); Brief aan de Laodicenzen (p. 439-441); Brief van Barnabas (p. 441-452); 1. Clemens (p. 452-469); 2. Clemens (p. 470-472); Brief van Polycarpus aan de christenen van Fillipi (p. 473-482); De zeven brieven van Ignatius van Antiochië (p. 482-505); De herder van Hermas (p. 506-556); Register (p. 1-44). 






Digitale Beilage zur Berleburger Bibel / Digitale aanvulling op de Berleburger Bibel
(Die Bücher können in Google Büchern angezeigt werden. Klicken Sie auf die entsprechende Titelseite.)
(De boeken zijn in Google books te bekijken; klik op het betreffende titelblad) 

Marburger BibelJohann Heinrich Jung-Stilling Theobald oder die SchwärmerFriedrich Wilhelm Winckel  Ga naar het boekGa naar het boek van TholuckGa naar het boek van Tholuck
               Marburger Bibel (1712) (1)                       Theobald (2)                             Leben Casimirs (3)                             Max Goebel (4)                            August Tholuck (5)                  Christoph Reimann (6)                                                     


(1) Die "kleine" Marburger Bibel wird oft als Vorläufer der "großen" Berleburger Bibel angesehen. Ludwig Christof Schefer († 1731) und Heinrich Horch († 1729) arbeiteten an beiden Bibeln. 

(2) In dem Buch "Theobald oder die Schwärmer" (1785) beschreibt Jung-Stilling die Zeit des Grafen Casimir zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg († 1741) und die Berleburger Bibel. 

(3) In dem 1842 erschienenen Buch "Aus dem Leben Casimirs Weideland Grafen zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg" gibt Friedrich Wilhelm Winckel eine ausführliche Analyse des Grafen Casimir. Winckel hatte Zugang zu der Sammlung von Tagebüchern, die Graf Kasimir zurückgelassen hatte. Diese Tagebücher zeigen unter anderem die enorme Religiosität des Grafen und seine Begierde nach christlich-theosophischen Ideen. Der Graf blieb jedoch - genau wie seine Grafschaft - stark mit der reformierten Kirche verbunden. 

(4) Ausführliche Studie von Max Goebel aus dem Jahr 1860 über Berleburg und die Philadelphische Gemeinschaft in Geschichte des christlichen Lebens in der Rhein-Westfälischen evangelischen Kirche (dritter Band). 

(5) Das in vielen Studien über die Grafschaft Wittgenstein-Berleburg skizzierte "radikale" Bild ist wahrscheinlich durch das Buch "Geschichte des Rationalismus. Geschichte des Pietismus und des ersten Stadiums der Aufklärung." des orthodoxen reformierten Theologen August Tholuck († 1877) entstanden. In Kapitel 4 mit dem treffenden Titel "Die Ausartungen des Pietismus" schreibt Tholuck unter anderem über die Grafschaft.

(6) "Die Tagebücher des Grafen Casimir zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687-1741)" von Christoph Reimann liefert eine umfassende Analyse dieser Tagebücher, wobei der Schwerpunkt auf dem pietistischen Charakter der Quelle liegt. Dabei entsteht das Bild eines frommen und gewissenhaften Landesherrn, der sich nicht nur für das diesseitige Wohl seiner Untertanen, sondern ebenso sehr für ihr Seelenheil verantwortlich fühlt, 

(1) De 'kleine' Marburger Bijbel wordt vaak gezien als voorloper van de 'grote' Berleburger Bijbel. Ludwig Christof Schefer (†1731) en Heinrich Horch (†1729) werkten aan beide uitgaven. 

(2) In het boek 'Theobald oder die Schwärmer' (1785) beschrijft Jung-Stilling de periode van graaf Casimir zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (†1741) en de Berleburger Bijbel. 

(3) In het boek 'Aus dem Leben Casimirs weiland regierenden Grafen zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg' uit 1842, geeft Friedrich Wilhelm Winckel een uitgebreide analyse van graaf Casimir. Winckel kreeg toegang tot de enorme collectie dagboeken die graaf Casimir heeft nagelaten. Uit deze dagboeken blijkt onder meer de enorme religiositeit van de graaf en zijn hang naar het Christelijk theosofische gedachtegoed. De graaf bleef echter - evenzo als zijn graafschap - sterk verbonden met de Gereformeerde Kerk. 

(4) Uitgebreide studie van Max Goebel uit 1860 over Berleburg en de Philadelphische Gemeenschap in Geschichte des christlichen Lebens in der rheinisch-westfälischen evangelischen Kirche (derde band).

(5) Het 'radicale' beeld dat in menig onderzoek over het graafschap Wittgenstein-Berleburg wordt geschetst, is vermoedelijk ontstaan door het boek 'Geschichte des Rationalismus. Geschichte des Pietismus und des ersten Stadiums der Aufklärung.' van de orthodox-gereformeerde theoloog August Tholuck (†1877). In hoofdstuk 4 met de veelzeggende titel 'Die Ausartungen des Pietismus' ('de ontaarding van het piëtisme') schrijft Tholuck onder meer over het graafschap.

(6) "Die Tagebücher des Grafen Casimir zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687-1741)" door Christoph Reimann biedt een uitgebreide analyse van de dagboeken van de Graaf. Het geeft een beeld van een vroom en consciëntieus mens, die zich niet alleen verantwoordelijk voelt voor het welzijn van zijn onderdanen, maar ook voor hun geestelijk welzijn. Graaf Casimir was één van de initiatoren van de Berleburger Bible. 



Weitere Literatur (klicken Sie auf die Links)